Маълумоти умумӣ дар бораи факултетҳо

ДДТХ дорои 3 факултет мебошад... интихоби дуруст намоед!
  • Тиббӣ
  • 150 ҷой 80 ҷои шартномавӣ
  • 8010 сомонӣ
  • пардохти маблағи яксолаи таҳсил барои гурӯҳи шартномавии факултети тиббӣ
  • Мӯҳлати таҳсил 6 сол
  • 38 ихтисос
  • Муфассал
  • Педиатрӣ
  • 150 ҷой 80 ҷои шартномавӣ
  • 6400 сомонӣ
  • пардохти маблағи яксолаи таҳсил барои гурӯҳи шартномавии факултети педиатрӣ
  • Мӯҳлати таҳсил 6 сол
  • 38 ихтисос
  • Муфассал
  • Стоматологӣ
  • 50 ҷои шартномавӣ
  • 9040 сомонӣ
  • пардохти маблағи яксолаи таҳсил барои гуруҳҳи шартномавии факултети стоматологӣ
  • Мӯҳлати таҳсил 5 сол
  • 10 ихтисос
  • Муфассал
Хабарҳои мо
хабар, эълон, гузориш аз баргузории чорабиниву ҷамъомадҳо ва дигар маводҳои иттилоотии донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон

Зан кист?
Зан модари ман, модару ту модари ом аст,
Зан шарбати ҳар маъракаву косаи ҷом аст.
Бе зан чӣ бувад зиндагиву зист дар олам,
Зан ҳусни замин, ҳусни само, ҳусни замон аст.

Рӯзи 7-уми марти соли 2017 дар толори асосии ДДТХ чорабини фарҳангӣ дар мавзӯи «биҳишт зери қудуми модарон аст» баргузор гардид. Ба ҳамоиши мазкур ректори ДДТХ д.и.т., профессор Убайдулло Қурбон ҳусни ифтитоҳ бахшида қайд намуданд, ки 8-март дар саросари ҷумҳурии азизамон ҳамчун Рӯзи Модар таҷлил карда мешавад. Мавриди ифтихор аст, ки бо вуруди фасли зебои баҳор ҳар сол мо яке аз ҷашнҳои арзишманд ва зеботарини сол - Рӯзи модаронро бо шукуҳ таҷлил менамоем, ки ба айёми зиндашавии табиати зебо рост омадани ин ҷашни умумиллӣ шукӯҳу шаҳомати онро дучанд афзун менамояд. Ба андешаи мо ҳамасола ҳеҷ як ҷашне ба хонадони ҳар яки мову Шумо ин қадар шодиву сурур намебахшад, чуноне, ки дар руёрӯи тантанаи иди модарону хоҳарони азиз эҳсос менамоем.
Аз ин хотир барои худ шарафу ифтихор меҳисобам, ки ҳамаи Шумо ва дар шахсияти Шумо тамоми бонувони Тоҷикистони азизро бо ин Иди зебо аз самими қалб табрику муборакбод намуда, ба ҳар кадоматон хушрӯзӣ, некномӣ, сулҳу сафо, оилаи тифоқу обод ва барору комёбии минбаъдаи кору фаъолиятро таманно намоям.
Дар васфи зан модар-бузургони мо то имрӯз ҳазорон асарҳо офаридаанд, ки дар онҳо ӯ ҳамчун олиҳаи зебоӣ, чашмаи меҳр, инсони озоду зебопараст ва ниҳоят донишманду таърихсоз тасвир ёфтааст.
Зан – модар вазифаи ниҳоят муқаддасу масъулиятнок, яъне тарбияи фарзанди солеҳ ва дар тафаккури ӯ парваридани олитарин хислатҳои инсониро ба дӯш дорад. Ва месазад имрӯз бо ифтихори баланд аз ин минбари идона иброз намоем, ки зани тоҷик дар тули таърих ин вазифаи муқаддаси худро сарбаландона ва як навъ ифтихормандона ба ҷо овардааст.
Бунёди ҷомеаи демократӣ, ҳуқуқбунёд ва дунявӣ маҳз бо шарофати ҳамовозию дастгирии фаъолонаи занони Тоҷикистон мавқеи устувору пойдори худро пайдо кард. Пешвои миллат, Президенти Ҷумхурии Тоҷикистон мӯҳтарам, Эмомалӣ Раҳмон ба кулли занони ҷумхурӣ, алалхусус, ба занони фаъолу фидокор беш аз пеш таваҷҷуҳи хоса зоҳир намуда, чунин иброз доштаанд:
«Давлате, ки нисбат ба модар - ин сарчашмаи ҳаёт ва бақои насли инсонӣ бепарво бошад, ояндаи худро аз даст медиҳад».
Қобили қайд аст, ки дар қатори ҳайати профессорону омӯзгорон ва донишҷӯёни Донишгоҳи тозабунёди мо занону духтарон низ ба кору фаъолият ва таҳсил фаро гирифта шудаанд. Ба таври дигар гӯем аз 38 нафар устодоне, ки дар донишгоҳ кору фаъолият доранд 9 нафарашон ё худ 24% занҳо мебошанд. Аз ин теъдод 3 нафар номзади илми тиб ва 3 нафар ҳамчун унвонҷӯй тадқиқоти имӣ мебаранд. Илова бар ин, аз ин теъдод 1 нафар дорандаи унвони давлатии Корманди Шоистаи Тоҷикистон фаъолият менамояд. Ҳамзамон 4 нафар дар мансабҳои масъулиятноки раёсати донишгоҳро бонувон ба зимма доранд, ки то имрӯз аз уҳдаи вазифаву ваколатҳои худ бо сари баланд баромада истодаанд.
Сипас барномаи фарҳангии омоданмудаи донишҷӯён пешкаши ҳозирин карда шуд, ки аз қироати шеърҳо дар васфи модар, саҳначаҳои тарбиявӣ, суруду рақс иборат буд. Махсусан, рақси зебое дар иҷрои донишҷӯи гурӯҳи 5-уми факултети тиббӣ Қодирова Мафтуна, валс дар иҷрои гулдухтарон Султонова Гулшан, Фарзонаи Убайдуллозода, Шарипова Дилафрӯз ва Ҳомидов Хайём, Камолов Қадриддин, Алиев Юсуф, суруди «Алла» дар иҷрои донишҷӯи гурӯҳи 4-уми факултети стоматологӣ Набиева Мунира, суруди «Модар» дар иҷрои донишҷӯйи гурӯҳи 8-уми педиатрӣ Раҷабов Наимҷон боиси фараҳмандии иштиркчиён гардид.
Муаллими калони кафедраи забонҳо натиҷаи озмуни беҳтарин иншон дар васфи модар ва рӯзномаҳои девориро эълон намуд. Аз рӯи натиҷаи озмуни иншои беҳтарин донишҷӯйи гурӯҳи 10-уми факултети тиббӣ Ҳабибова Зуҳал ва озмуни рӯзномаи беҳтарини деворӣ гурӯҳи 5-6-и факултети тиббӣ ғолибони озмун гаштанд.
Барандагии ин базми пуршукуҳро донишҷӯёни гурӯхи 4-уми факултети педиатрӣ Ганҷинаи Ализода ва Самадов Садамҷон ба уҳда доштанд.
Дар фарҷоми конференсия ректори донишгоҳ д.и.т., профессор Убайдулло Қурбон ба ҳайати омӯзгорону профессорон, донишҷӯён барои иштироки фаъолонаашон ва аз Шӯрои занону духтарони донишгоҳ барои баргузории ҳамоиши мазкур изҳори қаноатмандӣ намуданд.
                               

Шӯрои занону духтарони ДДТХ

 

Пешгузаштагони бузурги мо - тоҷикон, ақида ва андешаеро аз дер боз дар зеҳни худ мепарвариданд ва дар амал татбиқ мекарданд, ки тибқи он бояд ба ду гурӯҳи мардум, яъне омӯзгору пизишк, бештар арҷ гузошта шавад. Мақсуди эшон аз чунин арҷгузорӣ ба хотири он буд, ки соҳибони ин ду пеша донишу таҷрибаи худро ба ҳамзамонону насли оянда арзонӣ медоранд. Мусалламан, агар пизишкро азизу гиромӣ надорӣ, бояд бо дарди худ бисозӣ ва агар муаллимро бузургу муҳтарам нашморӣ, мунтаҳо бояд ба нодонӣ ва ҷаҳли худ хурсанд бошӣ. Дар иртибот ба ин ва ба ҷиҳати он ки андешаҳои мутазаккира беасос нанамоянд, манзур намудани намунаеро аз китоби «Қобуснома»-и Унсурулмаолии Кайковус, ки онро комилан метавон насиҳатномаи ҷовидонӣ тасмия кард, салоҳи кор медонем. Кайковус дар боби шашуми китоб ба фарзанди хеш чунин гуфтааст:
«Бидон ва огоҳ бош, эй писар, ки мардуми беҳунар доим бесуд бошад чун муғелон, ки тан дораду соя надорад, на худро суд кунад ва на ғайрро. Ва мардуми асилу насиб, агарчи беҳунар бувад аз рӯи аслу насаб аз ҳурмат доштани мардум бебаҳра набошад. Батар он бошад, ки на гавҳар дораду на ҳунар. Аммо ҷаҳд кун, ки агарчи асилу гавҳарӣ бошӣ, гавҳари тан низ дорӣ, ки гавҳари тан аз гавҳари асл беҳтар, чунон ки гуфтаанд:
«Аш-шарафу би-л-ақл ва-л-адабу ло би-л-асл ва ан-насаб», яъне шарафу бузургӣ дар хираду адаб аст, на дар нажоду насаб».
Дар иртибот ба ин, метавон гуфтаҳои донишманди мутабаҳҳир, ватандӯсти асил, яке аз намояндагони фидоӣ ва узви фаъоли наҳзати шуубия Ибни Муқаффаъро низ ба ҳайси мисол пешкаш кард, аз ҷумла:
«Ҳар касе вуҷуди худро фидои илму адаб намояд, дар иваз соҳиби тоҷе мегардад, ки дар баробари ҳар соҳибмақоми дунёӣ бениёз шуда, дар муқобили ҳар фақру фишори моддӣ чун кӯҳ устувор мемонад ва ба аҳаде аз тангдастӣ шикоят намекунад, зеро умуми масоибу ранҷҳои моддиро дар қиболи лаззатҳои илм ба ҳеҷ чиз намешуморад»
Ё худ донишманди муосири эронӣ - Муҳаммад Раҷоӣ роҷеъ ба масъалаи мавриди назар, хусусан доир ба шуғлу пешаи омӯзгорӣ, чунин нуқтаи назар дорад:
«Муаллимӣ шуғл нест, ишқ аст. Агар ба унвони шуғл қабул кардӣ, раҳо кун, агар чун ишқ, муборакат бод!».
Умуман, ин мавзӯъ яке аз мавзӯъҳоест, ки таваҷҷуҳи на танҳо мардуми шарифи тоҷик, балки кулли башариятро ба худ ҷалб мекард, мекунад ва хоҳад кард, зеро мусалламан бидуни азиз доштану дар мақоми баланди эҳтиром қарор додани равшанфикрону мунаввардилон ҳеҷ ҷомеае ба муваффақияту шукуфоӣ ва рушду тараққиёт ноил намегардад. Зимнан иқтибосоти манзуршуда, ки муште аз хирворро мемонад, мантиқан мо - насли имрӯзро вазифадор месозад, ки бояд анъанаи аҷдоди гузаштаи худро дар зеҳн ҳифз намоем, азизу муқаддас дорем, ҷиҳатҳои мондагору таъсиргузори онро дар зиндагии рӯзмарраи худ мавриди корбурд қарор диҳем, баъзе ҷиҳатҳои кӯҳнашудаи онҳоро мукаммалу музайян ва ба замон мутобиқ сохта, ба ояндагон ба мерос гузорем, то бад-ин васила рисолати хешро дар назди миллати шарифу ҷомеаи ҷаҳонӣ ба андозае иҷро карда бошем.
Ҳадафи мо аз ин муқаддима, ки дар он роҷеъ ба арзёбии ҷойгоҳи илму адаб ва нақши зиёиён дар ҳаёти иҷтимоӣ пардохта шуд, баррасии иҷмолиест доир ба зиндагинома, кору пайкори таълимиву илмии як тан аз зиёиёни кишвар, шахсияти маҳбуб, мудири кафедраи физикаи тиббӣ ва информатикаи Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон, номзади илмҳои физика ва математика, дотсент Ситамов Саъдулло, ки тақрибан панҷоҳ соли ҳаёти худро сарфи таълиму тадрис, тарбия, касби дониш ва роҳнамоии донишандӯзон кардааст.
Таърих шаҳодат медиҳад, ки дар дарозои замонаҳо аз ҳар қавму миллате ва аз ҳар манотиқе донишмандони мутабаҳҳире бархоставу сабзидаанд, ки бо фазилату фиросат, ақлу заковати инфиродии хеш олами маънавӣ ва тафаккури кулли башариятро равшаниву нур бахшидаанд. Воқеан, афроди соҳибдирояту соҳибфазилат дар замин ба гунаи офтобеанд, ки гармиву рӯшноии худро аз касе дареғ надошта, ба қалбу рӯҳи ҳамзамонону пасовандон абадан зиёву сафо ато мекунанд. Дар иртибот ба ин метавон афзуд, ки аксар маврид шахсиятҳои шинохта ва бонуфузи ҷомеа аз оила ва хонадоне ба воя мерасанд, ки онҳо дар муҳити хонавода дорои низоми таълимиву тарбиятии вижае мебошанд ва ҳифзу риояи русуми ойини писандидаи пешгузаштагон ва баъдан ба ҳукми анъана даровардану роҳандозӣ кардани онҳо рисолати инсониашон дар зиндагӣ маҳсуб мешавад, то аҳли ҳамон хонавода, ба хотири арҷгузории ҳамин суннат, шарафу эътибори худро нигоҳдорӣ намоянд. Бидуни тардид, устод Саъдулло Ситамов низ шабеҳи ҳамин гуна офтобе ҳастанд, ки аз охирин ситораи субҳ то аввалин ситораи шом ҷабини партави гарму нуронии маърифати хешро бедареғ ба замини сиришту вуҷуди шогирдон месояд, то ин ки зангу сиёҳии ҷаҳлу нодонӣ аз тинати эшон зудояд ва роҳи онҳоро барои дастрасӣ пайдо кардан ба зиндагии шоиставу сазовор равшану мунаввар гардонад.
Шайх Саъдии бузургвор роҷеъ ба ҳақиқати чунин ашхос мефармоянд:
Марди хирадманди ҳунарпешаро
Умр ду боистӣ дар рӯзгор.
Бо якеаш таҷриба андӯхтӣ,
Бо дигаре таҷриба бурдӣ ба кор.
Шахсан барои ман ҳузуру дидори шарифи устод Саъдулло Ситамов, суҳбату хушгӯиҳо, шуҷоату нотарсӣ, масъулиятшиносӣ, росту бепардагуфтанҳо, рафтари бебоконаву тобеи расм набудаи ӯ, ки табииву ғайримаъмулӣ ва бархурдор аз садоқату самимиятанд, хеле писанд аст. Мавсуф як тан аз олимони донишманд, муҳаққиқу пажӯҳишгари муваффақи соҳаи табииву риёзӣ, устоди сахтгиру меҳрубон, шахсияти вораста, муҳимтар аз ҳама, инсони наҷибу комил, фарди зоҳиран мағрур, вале ботинан хоксору бегазанд, фурӯтану дилсӯз, мунтаҳо як тоҷики равшанфикру мунавварандеши даврони мо буда, бо он содагии тоҷиконаву хоссае, ки дорад, мояи шарафу ифтихори ҳамзамонон аст.
Вобаста ба тақозои матлаб зарур медонем, ки доир ба аҳвол ва масири зиндагии устод иҷмолан таваққуф шавад. Ситамов Саъдулло 7-уми марти соли 1947 дар деҳаи Боғи дилкушо, мавзеи Дуоби ноҳияи зебоманзари Мӯъминобод чашм ба олам кушуда, соли 1964 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 4-и ноҳияи Восеъро хатм кардааст. Соли 1969 факултаи физикаи собиқ Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин (айни ҳол Донишгоҳи миллии Тоҷикистон)-ро хатм карда, фаъолияти илмиву пажӯҳишии устод аз ҳамин сол ба сифати ходими хурди илмии пажӯҳишгоҳи астрофизикаи АИ ҶТ оғоз гардидааст. Аз соли 1970 то соли 2001дар Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ ба ҳайси омӯзгор, саромӯзгор, дотсент ва аз соли 1993 то соли 2001 ба сифати мудири кафедраи физикаи умумӣ ба фаъолият идома бахшид. Мавсуф соли 1978 ба шуъбаи аспирантураи Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. Ломоносов дохил шуда, соли 1981 онро бомуваффақият хатм кард. Соли 1985 рисолаи илмии худро барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои физикаву математика таҳти унвони «Термокинетикаи корношоямшавии полимерҳо ҳангоми таъсири моеъҳо ва шиддатҳои мураккаб дар ҳароратҳои паст» ба маърази муҳокимаи донишмандон гузошта, саранҷом сарбаландона дифоъ кард. Соли 1986 барои дарёфти унвони илмии дотсент муваффақ гардид. Соли 2001 бо даъвати ректори онвақтаи Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав ба донишгоҳи мутазаккира омада, аз ҳамон сол то соли 2005 дар вазифаи мудири кафедраи фанҳои умумитехникӣ ва аз соли 2005 то соли 2008 дар вазифаи декани факултаи физика ва математика ба фаъолият пардохтааст. Аз моҳи августи соли 2016 то кунун вазифаи мудири кафедраи физикаи тиббӣ ва информатикаи Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлонро бар ӯҳда дорад.
Бо назардошти хидматҳои шоиста ва бенуқсон дар самту соҳаҳои гуногун, бахусус маориф, Саъдулло Ситамов ба унвони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» ва як қатор мукофоту ифтихорномаҳо қадр карда шудааст.
Дотсент Саъдулло Ситамов аз ҷумлаи мардони илму фарҳанги диёри тоҷикон аст, ки анқариб панҷоҳ соли умри худро сарфи тадрису таҳқиқ карда, мутахассисони баландпояи соҳаи маориф ва шогирдони бешумореро барои ҷомеа тарбият намудааст. Шогирдони устод имрӯзҳо ҳам дар муассисаҳои илмиву таълимӣ ва ҳам дар идораҳои бонуфузи кишвар машғули фаъолияти пурсамар буда, ҳар як аз онҳо номи мубораку шарифи эшонро боифтихор ба забон мегиранд.
Фаромуш макун ҳаққи устоди илм,
Ки бар ҳиммати ӯст бунёди илм.
Саҳми устод Ситамов Саъдулло дар таълифи китобу мақолаҳои илмиву методӣ назаррас аст. Натиҷаи заҳмату омӯзиш ва таҳқиқу пажӯҳиши доимии устод самараи фаровону судманде ба бор овардааст. Теъдоди мақолоти ӯ бештар аз 150 номгӯро ташкил медиҳад. Бояд арз дошт, ки агар бархе мақолоти устод Ситамов С. дар маҷаллаҳои илмии бонуфузи кишвар ва хориҷ аз он ба табъ расида бошанд, бархе дигарашон дар конференсияҳои байналмилаливу ҷумҳуриявӣ ироа шудаанд, ки мо барчидани ҳамаи онҳоро ин ҷо салоҳ намедонем, вале ном бурдани гулчине аз китобҳои эшонро айни савоб мешуморем. Аз ҷумла:
Маҷмӯи корҳои лабораторӣ оид ба курси махсуси «физикаи диэлектрикҳо». – Кӯлоб, 1989. – 60 саҳ.
Масъалаҳои тестӣ аз физика. – Қӯрғонтеппа, 2008. – 145 саҳ.
Сохтори полимерҳо ва баъзе хосиятҳои физикавии онҳо. – Душанбе, 2010. – 140 саҳ.
Намунаи ҳалли масъалаҳо аз физикаи мактабӣ. – Душанбе, 2010. – 144 саҳ.
Биофизика. – Қӯрғонтеппа, 2011. – 136 саҳ.
Технологияи иттилоотӣ ва рушду инкишофи он. – Қӯрғонтеппа, 2013. – 64 саҳ.
Устод Ситамов С. дар ҷодаи дӯстиву рафоқат низ шахси бовафо, боваринок, ҳақшиносу намакшинос аст, дасту дили пок, нияти наҷибу беғараз дорад. Мавсуф дар чеҳраи ҳамкорон бародарони ҷонӣ ва дар симои шогирдон фарзандонро тасаввур мекунад. Ба ҷо овардани эҳтироми чунин шахси ҳақшинос, донишманди тавоно, устоди мушфиқу меҳрубон на танҳо барои афроди алоқаманду ҷудогона, балки барои кулли ҷомеа фарзу воҷиб аст.
Дар фуроварди ин меҳрнома устоди гаронқадр – Саъдулло Ситамовро, ба ифтихори ҷашни ҳафтодсолагиашон, табрику таҳният гуфта, ба ӯ ва аҳли хонаводаашон аз Офаридгори бузург талаби рӯшаниву гармӣ, садоқату болидахотирӣ ва дилрабоиву ворастагӣ карда, таманно мекунем, ки нахли вуҷуди борвари эшонро солҳои дароз ҳамчунон сабзу хуррам, тавонманду пуркор дар паноҳи исматаш нигоҳ дорад ва аз забони Саъдӣ сидқан мегӯем:
Худоят носиру давлат муин бод,
Дуои некхоҳонат қарин бод.
Муроду кому бахтат ҳамнишин бод,
Турову ҳар кӣ гӯяд, инчунин бод!

 

Рустам Тағоймуродов

 

 

      Бо мақсади гузаронидани корҳои ободонӣ дар арафаи фасли баҳор тибқи нақша – чорабиниҳо оид ба гузаронидани корҳои ободонӣ ва ташкил намудани шанбегиҳо аз 04 – уми марти соли ҷорӣ дар Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон оғоз ёфт. Донишҷӯёни гуруҳҳои 1,2,5,6-и педиатрӣ ва 5,6-и тиббӣ  дар ин шанбегӣ сафарбар карда шуданд. Заминҳои атрофи хобгоҳ барои шинонидани гулҳо ва дарахтон тайёр карда шуданд. Дар маҷмӯъ бо қувваи донишҷӯён гирду атрофи донишгоҳ ва минтақаи ҷудокардаи ҳокимияти маҳаллии н. Данғара ба тамиз дароварда шуд. Бояд қайд кард, ки донишҷӯён маъракаи ободониро бо як руҳи баланди ватандустӣ гузарониданд. Деканати факултетҳо тасмим гирифтаст, ки чунин чорабиниҳои ободониро мунтазам гузаронад.

   

         Муовини декани факултетҳо Камолов А.С.

Ҳабибова Зуҳалдонишҷӯи гурӯҳи 10-и факултети тиббии ДДТХ

  

Ҳар гоҳ, ки номат ба забон меояд,                       

Дар ҷисми қалам дубора ҷон меояд.

Чун васфи туро сар кунам аз дил ба забон,

Чун оби равон шеъри равон меояд.

    Модарҷон, имрӯзҳо зи ту дураму пазмонат гаштаам. Баҳри таскини дили хеш дар ин авроқи безабон таронаеро баҳрат нигоштан мехоҳам. Бо кадомин суханон васфат созам, ки беҳтарин суханҳоро гуфтаанд.

    Модар бо офтоб ё бо моҳ, бо обу ҳаво, бо замин ва ё само. Ба ҷон баробарат месозам, на ту аз он ҳама болотарӣ. Бе ту ҳастии дунё маъное надорад.

    Олитарин ҳадяи Худованд туӣ-модар! Зиндагӣ зи ту сарчашма мегирад, олиҳаи ҳастӣ, ки ба мо ҳаёт бахшидӣ. Ба ҷон баробар дӯстат медорам, модарҷон! Дар раҳи сафар ба сӯи фатҳи ќуллаҳои дониш бо дастони нозуку пурсаховати худ дуоям додиву ашк рехтӣ. Ашк рӯи рухсораат мешорид. Ашк марезон, модарҷон, ки   тоқати дидани дидаи гирёнатро надорам. Дили ту ганҷи меҳру вафост, ки баҳри мо фарзандон онро арзонӣ медорӣ. Ба номат саҷда меорам, модар, ки номат мисоли ту бузург аст: дил, аҳд, раҳм. Худовандо, бигузор ашки модаронро  ҳаргиз касе набинад. Он ҳама ғаму ҳасратро зи онҳо дур бисоз, дуоямро мустаҷоб бигардон!

 Сад ҷону дил фидои як муддаои модар,                                               

Фатҳу кушоиш дасти дуои модар.                                                              

 Бишнид гар садоям дунёи сахтгӯшон,                                               

Ангезаест шояд, аз аллаҳои модар.

    Модар барои ҳар як инсон азизтарин кас аст ва бесабаб нест, ки муқаддастарин мафҳум, яъне Ватанро ба модар баробар ва ҳамрадиф донистаанд. Ин ду мафҳум барои ҳар як инсони соҳибаслу соҳибватан арзишу манзалати якхела доранд. Модар  чароғи нурбахшу сафобахши ҳар як  хонадон, ганҷи бебаҳо  ва фариштаи илоҳиест барои  фарзанд.

  Хоки қадамат ба дида молам, модар,                                        

  Додӣ ту ба ҷон шири ҳалолам, модар.                             

  Ҳастанд ягон-ягон, ки хорат созанд,                    

  З-ин тоифа бисёр малолам, модар.

   Модарон арзандаи ҳама гуна эҳтирому дӯстдорианд. Зеро, меҳрубонтарин инсонҳои рӯи оламанд ва фарзандро дар ҳама ҳолат дастгиранду дилсӯзу бахшандаанд. Навозишҳои дастони модар беҳтарин истироҳат аст-барои фарзанд, новобаста ба синну сол. Чун зан-модар худ гул аст, ҳар ҷое қадам мениҳад, онҷо гулу гулзор мешавад.       

Модари ҷон хоки поят мешавам,

Чун бароят ҷонфидоят мешавам.

Ин дили ман зор-зори ту бувад,

Чун ки то ҳастам, фидоят мешавам.

      Қалби модар зеботарин ва ҷовидонтарин ҷойгоҳи фарзанд аст. Ҳатто, дар рӯзҳоре, ки ба  мӯйҳои фарзанд сафедӣ афтода бошад. Маҳз модар бо иффат, ақлу фаросат, одоби ҳамида ва меҳру шафқат рӯзгорро моро зеб медиҳад. Давлате, ки нисбат ба модар, ин сарчашмаи ҳаёт ва бақои насли инсон бепарво бошад, ояндаи худро аз даст медиҳад. Зан барои башарият аз олитарин неъматҳои Худост. Ӯ шабу рӯз нигаҳбони ҳаёту созандаи шахсият аст.

Зан модари ман, модари ту, модари ом аст,

Зан шарбати ҳар маъракаву косаи ҷом аст.

Бе зан чӣ бувад зиндагиву зист дар олам,       

Зан ҳусни замин, ҳусни само, ҳусни замон аст.

     Атр аз гул, нӯш аз шаҳд, шодобӣ аз баҳор, борон аз абр, ҳарорат аз офтоб ва зиндагӣ аз модар сарчашма мегирад.

Оре, саодати зиндагӣ дар калимаи зан-модар  нуҳуфтааст. Беҳуда нагуфтаанд: “Модар бо як даст гаҳвораи мо ва бо дасти дигар дунёро такон медиҳад.” Дар васфи модарон чӣ қадар шеъру таронаву суруд бихонем, бинависем ин кам аст, чунки олиҳаи  ҳастии ҳамаи мавҷудоти рӯи замин ин зан-модар аст.

Гар шоирони олам якҷо мадеҳа гӯянд,

Як байт ҳам наарзад андар санои модар...

         Агар дили пурмеҳри модару дасти табаруккаш набошад, зиндагӣ бе рӯҳу беранг хоҳад гашт ва мардон хому носуфта  хоҳанд гашт. Зеро дар паҳлӯи модар будан соҳибдавлат будан аст.

Модар азизтарин вуҷуди рӯи замин мебошад ва зиндагӣ аз нафаси гарму дилнавози ӯ оғоз мегардад, зан-модар сарчашмаи меҳру вафо, олиҳаи зебои рамзи ишқи ҷовидонӣ, нахустин мураббӣ ва офарандаи фарзанд мебошад. Тору пуди модарон аз риштаи меҳру садоқат бофта шудааст, Худованд ба зан-модар қудрате ато намудааст, ки офарандаи зиндагӣ ва чароғи ҳар хонадон бошад, Пайғамбари ислом биҳиштро зери қадамҳои модарон гузошта, меҳри саршор ва муҳаббати гарми модарро ба файзу раҳмати Худованд баробар донистааст.

Дили модар чу дарёи равон аст,

Ҷаҳони меҳри модар бекарон аст.

Сано бодо Муҳаммадро, ки гуфтаст,

“Биҳишт зери қудуми модарон аст”.

       Аз ин лиҳоз мо вуҷуди муқаддаси аз аввалин лаҳзаҳои ҳаёт то дами вопасин фаромӯш намекунем ва ӯ ҳангоми шодиву нишот ва ғаму андӯҳи зиндагӣ ҳамеша ҳамроҳи мост. Беҳуда нест, ки сатҳи маърифати ҷомеа ва нуфузи эътибори он аз рӯи муносибат ба зан, ба модар муайян карда мешавад. Аз рӯи он арзёбӣ мегардад, ки занон то чӣ андоза соҳибмаърифату соҳибкасбанд ва то чӣ андоза дар ҳаёти ҷомеа фаъол мебошад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳанӯз аз оғози истиқлолият вобаста ба таҳкими мақому манзалат ва таъмини риояи ҳуқуқи конститутсионии занон тамоми тадбирҳои заруриро андешида, онҳоро мутобиқи меъёрҳои ҷомеаи демократӣ-ҳуқуқбунёд ва дунявӣ амалӣ мегардонад. Дар натиҷа  солҳои охир теъдоди  занони мутахассису соҳибтаҷриба дар зинаҳои гуногуни ҳокимият, мақоми олии қонунгузор, ҳокимияти судиву иҷроия ва тамоми сохтору мақомоти давлатию ҷамъияти торафт афзоиш меёбад. Онҳо дар рушду пешрафти самтҳои ҳаёти ҷомеа саҳми воқеии худро гузошта, истодаанд. Имрӯз дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа бо назардошти бахши хусусӣ беш аз 1 млн занону духтарон фаъолият доранд, ки нишондиҳанда 45%-ро шумораи аҳолии машғули корро ташкил медиҳад. Қисми зиёди кормандони соҳаҳои маорифу тандурустиро  занон ташкил медиҳанд. Умуман дар соҳаи тандурустии кишвар беш аз 50 ҳазор нафар машғули кор бошанд, аз ин рақам 44 ҳазор нафарашон занон мебошад. Дар соҳаи маориф бошад, 52 ҳазор нафари омӯзгорон аз ҳисоби занон фаъолият мекунанд.  Боиси хушнудист, ки имрӯз дар ҷодаи илм беш аз ҳазор нафар занони донишманд ва бамаърифати тоҷик пурмаҳсул заҳмат мекашанд.

     Занро зиннати хона, устоди атфол ва муаллими наслҳо мегӯянд. Воқеъан ҳам агар зан дар оила бо ақлу бо фаросат сариштакору озода бошад, худрову атрофиёнашро аз ҳолатҳои ногувори зиндагӣ эмин нигоҳ медорад. Раванди тадбиқи сиёсати Ҳукумати Тоҷикистон дар самти баланд бардоштани мақоми зан дар ҷомеа, баррасиву ҳалли мушкилоти ҷойдошта, пешгирии зуҳуроти номатлуб ва тадбирҷӯиҳо баҳри маърифатнокии бонувон чӣ ислоҳоту таҳаввулоте  ба миён овардааст.

Замину осмони ман тӯӣ модар, тӯӣ модар,

Ҷаҳони бекарони ман тӯӣ модар, тӯӣ модар.

Дар ин дунё, ки бераҳмиву бемеҳрист бунёдаш,

Ягона меҳрубони ман тӯӣ модар, тӯӣ модар.

         Ҳамду сано ба зан модар, ки муҳаббати у интиҳо надорад ва пойдории ҳаёти инсоният ва бақои одамият аз бузургиву фазилатҳои уст. Ба оғози эҳёи табиат фасли рӯидани сабза, шукуфтани гулҳо ва ҷомаи сабзи баҳори ба тан кардани дашту саҳрои сарзамини зебоямон рост омадани Рӯзи модар рамзи басо неку хуҷаста мебошад. Чунки агар баҳор оғози эҳёи табиат ва зиндаги ибтидои нақшаву ниятҳо ва ташабусу иқдомоти тоза, омодагӣ ба кишту кор ва оғози нави корҳои ободониву созандагӣ бошад, модар худ оғозгари зиндагӣ ва бахшандаи ҳаёт мебошад. Аз ин рӯ, мо модарро ҳамчун мавҷуди муқаддас дӯст медорем, мақому манзалат, қадру қиммат ва ҳурмату эҳтироми ӯро ҳамеша пос медорем.

Алла мехонди ту шабҳои дароз,

Бар сари гавҳораи пурнози ман,

Роҳатам буд аз шаби бехобиат,

Модаро бишнав кунун овози ман.

 

Иди зебоятон мубораку хуҷастапай бошад модарони азизу меҳрубон!

                           

Подкатегории